جمال الدين محمد الخوانساري

مقدمة 71

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

اللّه عليهم بوده است ووى غير از آمدى أصولي است كه كتاب احكام وغير آن را تأليف كرده است زيرا نام أو علىّ بن محمد بن سالم تغلبى آمدى بوده است كه شرح حال وى عن قريب بتفصيل ياد خواهد شد ان شاء اللّه » . چنانكه ملاحظه مىشود در اين كلام كوچك واشتباه ويك صواب است . اشتباه اوّل - آنكه گفته : سندى براي آن كتاب يعنى غرر ودرر آمدى بمؤلّف آن در كتب علماى ما بنظر نرسيده است ، زيرا ابن شهرآشوب ( ره ) در مقدّمه مناقب آنرا از آمدى ( ره ) نقل ميكند چنانكه عبارتش مكرّر نقل شد . اشتباه دوم - آنكه گفته : آمدى با شيخ طوسي وسيّد مرتضى وسيّد رضى معاصر بوده است زيرا سيّد رضى در 406 ( چهار صد وشش ) وسيّد مرتضى در 436 ( چهار صد وسى وشش ) وشيخ طوسي در 460 ( چهار صد وشصت ) فوت كرده‌اند وكسى كه با اينان معاصر باشد بايستى در زمان سيّد رضى لاأقلّ مرد سى وچهل سأله بوده باشد تا حكم تعاصر وهم عصر بودن صادق آيد زيرا در عرف زيد را معاصر عمرو وقتي گويند كه قريب السنّ بوده باشند ومقدار معظم عمر هر دو در يك زمان گذشته باشد وهرگز چهار سأله را مثلا با هشتاد سأله معاصر نگويند ومتعاصر نشمارند در اين صورت عادة معقول نيست كه اين شخص تا زمان ابن شهرآشوب متوفّى در پانصد وهشتاد وهشت زنده مانده باشد ومخصوصا با توجّه باين كه اگر اين شخص با سيّد رضى وسيّد مرتضى معاصر بوده باشد لابدّ در زمان شيخ طوسي از رجال بزرگ شيعه بوده است وكتاب غرر ودرر وكتاب الأحكام را تأليف نموده بوده است پس بايستى شيخ طوسي در كتاب رجال خود نام أو را ببرد وهمچنين در فهرست خود نام تأليفات أو را بيارد ومخصوصا با توجّه باين كه شيخ وهمچنين نجاشي مقيّد بوده‌اند كه نام تأليفى از علماى ما ولو كوچك باشد از كتب ايشان فوت نشود ومخصوصا با توجّه باين كه علماى ما رضوان اللّه عليهم با قلّت توجّه ايشان بذكر غالب سوانح حياتيّه علما بذكر يك امر أهميّت مىداده‌اند وآن قيد طول عمر است باين معنى در